plan kont, polityka rachunkowości, zasady rachunkowości
lupa
A A A

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 8 (608) z dnia 20.04.2024

Wykup na własność gruntu figurującego w ewidencji księgowej jako prawo użytkowania wieczystego gruntu

Spółka posiada w ewidencji wartości niematerialnych i prawnych prawo użytkowania wieczystego gruntów. Prawo to zostało już zamortyzowane. Spółka planuje wykup gruntów na własność od Skarbu Państwa za kwotę 10.000.000 zł. Jak ująć taką operację w księgach rachunkowych?

W momencie wykupu gruntu na własność prawo użytkowania wieczystego gruntu należy wyksięgować z ksiąg rachunkowych. Jednocześnie do ewidencji bilansowej należy wprowadzić grunt w wartości początkowej ustalonej w cenie jego nabycia.

W świetle art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości, prawo użytkowania wieczystego gruntu zalicza się do środków trwałych jednostki. Zatem spółka nieprawidłowo zakwalifikowała prawo użytkowania wieczystego gruntu do wartości niematerialnych i prawnych. Dla celów bilansowych prawo to podlega amortyzacji na zasadach ogólnych, zawartych w art. 32 ustawy o rachunkowości. W praktyce przyjmuje się, że maksymalny okres amortyzacji prawa użytkowania wieczystego gruntu nie powinien przekraczać 20 lat. Z treści pytania wynika, że prawo to obecnie jest w całości zamortyzowane i jego wartość bilansowa wynosi 0 zł. Do czasu wykupu gruntu na własność pozostające w użytkowaniu spółki prawo użytkowania wieczystego gruntu wskazane jest wyksięgować z ewidencji wartości niematerialnych i prawnych oraz wprowadzić do ewidencji środków trwałych.

Ewidencja przeksięgowania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieprawidłowo zakwalifikowanego do wartości niematerialnych i prawnych

1. Przeksięgowanie prawa użytkowania wieczystego gruntu z ewidencji wartości niematerialnych i prawnych do ewidencji środków trwałych:

a) wartość początkowa prawa użytkowania wieczystego gruntu:

- Wn konto 01 "Środki trwałe",
- Ma konto 02 "Wartości niematerialne i prawne",

b) dotychczasowe umorzenie prawa wieczystego użytkowania gruntu:

- Wn konto 07-2 "Odpisy umorzeniowe wartości niematerialnych i prawnych",
- Ma konto 07-1 "Odpisy umorzeniowe środków trwałych".

Na mocy ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1463) dodano do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) m.in. przepisy dotyczące roszczenia o sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego. W świetle znowelizowanych przepisów, przedsiębiorcy posiadający grunty w użytkowaniu wieczystym, którzy spełniają warunki z ustawy o gospodarce nieruchomościami, mogą do 31 sierpnia 2024 r. wystąpić z żądaniem wykupu tych nieruchomości na własność (por. art. 198g ust. 1 ww. ustawy).

Powyższe zmiany wprowadzone przez ustawodawcę są kolejnym etapem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w którym przekształcenie to przybiera postać roszczenia użytkownika wieczystego o nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej w drodze umowy sprzedaży.

Dla celów bilansowych wartość początkową środka trwałego pozyskanego w drodze zakupu stanowi cena jego nabycia. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości, za cenę nabycia uważa się kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu VAT oraz podatku akcyzowego (w przypadku importu powiększoną o obciążenia o charakterze publicznoprawnym), powiększoną o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżoną o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Cena nabycia obejmuje ponadto ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym również koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane z nimi różnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu (por. art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości).

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności jest szczególnym sposobem nabycia gruntu, który opisuje Krajowy Standard Rachunkowości nr 11 "Środki trwałe" w pkt 6.32-6.35. Uwzględniając wyjaśnienia zawarte w tym standardzie oraz przepisy ustawy o rachunkowości, w przypadku przedstawionym w pytaniu, tj. gdy prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało w całości zamortyzowane, cenę jego nabycia stanowi opłata z tytułu wykupu gruntu na własność określona w umowie sprzedaży, powiększona o koszty związane bezpośrednio z nabyciem gruntu na własność (np. opłaty sądowe, notarialne i inne).

KIS Ponadto zakładamy, że w omawianym przypadku sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz użytkownika wieczystego przez podmiot reprezentujący Skarb Państwa nie podlega opodatkowaniu VAT (por. interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 października 2023 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.413.2023.2.AKS oraz z 14 listopada 2023 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.577.2023.1.OS).

Ewidencja księgowa wykupu gruntu z użytkowania wieczystego

1. Cena nabycia gruntu ustalona w umowie sprzedaży, obejmująca wszelkie koszty (np. opłaty sądowe, notarialne, inne) poniesione do dnia przyjęcia gruntu do użytkowania na podstawie prawa własności:

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
- Ma konto 24-9 "Pozostałe rozrachunki - inne".

2. OT - przyjęcie gruntu do użytkowania:

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
- Ma konto 01 "Środki trwałe".

Wykupiony na własność i wprowadzony do ewidencji środków trwałych grunt, o ile nie służy wydobyciu kopalin metodą odkrywkową, nie podlega amortyzacji bilansowej (por. art. 31 ust. 2 ustawy o rachunkowości).

Jak wynika z pkt 6.35 KSR nr 11, prawo własności gruntów, ujęte uprzednio jako środek trwały mający postać prawa użytkowania wieczystego gruntu, nadal uznaje się za środek trwały, ale stanowi ono inny obiekt inwentarzowy, co wymaga odpowiedniego przekwalifikowania w ewidencji analitycznej środków trwałych. W przypadku zamortyzowanego prawa użytkowania wieczystego gruntu prawo to należy wyksięgować, zapisem po stronie Wn konta 07-1, w korespondencji ze stroną Ma konta 01.

www.PlanKont.pl - Aktywa trwałe:

 Baza przykładów ewidencji księgowej
zdarzeń gospodarczych
www.IndeksKsiegowan.Gofin.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

czerwiec 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
8
9
11
12
13
14
15
16
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum Księgowego - zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych

Gofin podpowiada

Kompleksowe opracowania tematyczne

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.