plan kont, polityka rachunkowości, zasady rachunkowości
lupa
A A A

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 17 (545) z dnia 1.09.2021

Ustalenie zmiany stanu produktów przy ewidencji kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4

Jesteśmy jednostką produkcyjną. Koszty ewidencjonujemy tylko na kontach zespołu 4. Nie prowadzimy ewidencji magazynowej zapasów. Materiały do produkcji na dzień zakupu oraz wyroby gotowe na dzień ich wytworzenia odpisujemy w koszty, zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Co miesiąc ustalamy stan tych składników na podstawie spisu z natury i korygujemy koszty o wartość tego stanu. Koszty podlegające rozliczeniu w czasie księgujemy bezpośrednio na koncie 64, z pominięciem ich wcześniejszego ujęcia na kontach zespołu 4. Czy w takiej sytuacji powinniśmy wykazać zmianę stanu produktów w rachunku zysków i strat?

Jednostki prowadzące ewidencję księgową kosztów działalności operacyjnej tylko według rodzajów sporządzają rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym. Z załączników do ustawy o rachunkowości wynika, że przy tym wariancie rachunku zysków i strat sumie przychodów ze sprzedaży produktów skorygowanych o zmianę stanu produktów oraz zwiększonych o koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby przeciwstawiana jest suma kosztów według rodzajów. Wariant ten przewiduje zatem korektę wyniku finansowego o zmianę stanu produktów, czyli o zmianę stanu na koniec roku w stosunku do stanu na początek roku produktów, produkcji niezakończonej (w toku) i rozliczeń międzyokresowych kosztów. Zmianę stanu produktów wyraża saldo konta 49 "Rozliczenie kosztów".

Uwaga: W jednostkach produkcyjnych stosowanie wyłącznie kont zespołu 4 nie jest dobrym rozwiązaniem. Naszym zdaniem najlepszym wyborem w takich jednostkach będzie stosowanie pełnego rachunku kosztów (tj. zarówno kont zespołu 4, jak i kont zespołu 5) albo przyjęcie uproszczenia polegającego na ewidencji kosztów wyłącznie na kontach zespołu 5.

Jeżeli jednak kierownik jednostki produkcyjnej podejmie decyzję o ewidencjonowaniu kosztów podstawowej działalności operacyjnej wyłącznie na kontach zespołu 4, to na koncie 49 w takiej jednostce księguje się:

  • wartość produktów gotowych i produkcji w toku, ustaloną na koniec okresu sprawozdawczego, zapisem po stronie Wn konta 60, w korespondencji ze stroną Ma konta 49,
  • koszty rodzajowe podlegające rozliczeniu w czasie, gdy dotyczą następnych okresów sprawozdawczych, a także rozwiązanie utworzonych w poprzednich okresach sprawozdawczych rezerw na koszty, zapisem po stronie Wn konta 64, w korespondencji ze stroną Ma konta 49,
  • koszty poniesione w poprzednich okresach, a obciążające koszty okresu sprawozdawczego, a także utworzenie rezerwy na koszty, zapisem po stronie Wn konta 49, w korespondencji ze stroną Ma konta 64.

Na dzień bilansowy saldo konta 49 przenosi się na konto 86 "Wynik finansowy". Poprzez takie przeniesienie, poziom kosztów rodzajowych na koncie 86 zostaje skorygowany do wysokości odnoszącej się do danego okresu sprawozdawczego.

Uwaga: Przy uproszczonej ewidencji wyrobów gotowych, określonej w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości, nie prowadzi się konta 70-1 "Koszt sprzedanych produktów".

Co istotne, w przypadku gdy według polityki rachunkowości jednostki koszty kwalifikujące się do rozliczenia w czasie na podstawie dokumentów źródłowych odnoszone są bezpośrednio na konto 64 (zapisem po stronie Wn konta 64, w korespondencji ze stroną Ma odpowiedniego konta w zespole 1, 2, 3 lub 8), pomijając księgowanie na kontach zespołu 4, to zmiana stanu konta 64 nie jest uwzględniana przy zmianie stanu produktów.

Zwracamy uwagę, iż na mocy art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości, jednostka może w odniesieniu do zapasów rzeczowych aktywów obrotowych, w tym materiałów i wyrobów gotowych, zastosować uproszczenie polegające na odpisaniu ich wartości w koszty na dzień zakupu. Taki odpis musi jednak być połączony z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy. Zatem w myśl przepisów ustawy o rachunkowości, spisu z natury, połączonego z korektą kosztów, należy dokonać nie później niż na dzień bilansowy. Ustawa o rachunkowości nie zabrania jednak częstszej weryfikacji kosztów, np. na koniec każdego miesiąca lub kwartału.

Przykład

I. Założenia:

  1. Zgodnie z polityką rachunkowości, jednostka produkcyjna prowadzi ewidencję kosztów tylko w zespole 4 i nie prowadzi ewidencji magazynowej zapasów. Materiały do produkcji na dzień zakupu oraz wyroby gotowe na dzień ich wytworzenia odpisuje w koszty, zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Co miesiąc ustala stan tych składników na podstawie spisu z natury i koryguje koszty o wartość tego stanu. Natomiast koszty kwalifikujące się do rozliczenia w czasie odnosi bezpośrednio na konto 64-0, pomijając księgowania na kontach zespołu 4.
  2. W danym okresie sprawozdawczym jednostka produkcyjna poniosła bieżące koszty rodzajowe w kwocie: 50.000 zł (w tym koszty zużycia materiałów) oraz koszty zakwalifikowane do rozliczenia w czasie, które dotyczą następnego okresu sprawozdawczego w kwocie: 6.000 zł.
  3. Na dzień bilansowy jednostka przeprowadziła spis z natury materiałów i wyrobów gotowych objętych ewidencją uproszczoną i ustaliła, że wartość zapasów materiałów wynosi: 2.000 zł, a wyrobów gotowych: 5.000 zł.
  4. W analizowanym okresie jednostka wystawiła faktury dokumentujące sprzedaż produktów na kwotę netto: 100.000 zł (w przykładzie pominięto kwestię VAT).

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. Koszty rodzajowe poniesione w bieżącym okresie na podstawie dowodów źródłowych 50.000 zł 40 Różne konta
2. Poniesione koszty dotyczące następnego okresu sprawozdawczego 6.000 zł 64-0 Różne konta
3. FS - faktury dokumentujące sprzedaż produktów (łączna kwota) 100.000 zł Różne konta 70-0
4. PK - wartość produktów ustalona na koniec okresu 3.000 zł 60 49
5. PK - korekta kosztów o wartość stanu niezużytych materiałów 2.000 zł 31-1 40
6. PK - przeniesienie na wynik finansowy przychodów ze sprzedaży 100.000 zł 70-0 86
7. PK - przeniesienie na wynik finansowy kosztów rodzajowych 48.000 zł 86 40
8. PK - przeniesienie na wynik finansowy salda konta 49 (zwiększenie stanu produktów) 3.000 zł 49 86

III. Księgowania:

Ustalenie zmiany stanu produktów przy ewidencji kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4

IV. Ustalenie zmiany stanu produktów:

Zmianę stanu produktów odzwierciedla saldo konta 49. Może być ono debetowe (Wn) lub kredytowe (Ma). W przykładzie konto 49 wykazuje saldo Ma w kwocie: 3.000 zł, które jednostka wykaże w porównawczym rachunku zysków i strat, jako wielkość dodatnią, w pozycji A.II. "Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna)". Z uwagi na fakt, iż jednostka ujmuje koszty rozliczane w czasie bezpośrednio na koncie 64-0, pomijając zapisy na kontach zespołu 4, zmiana stanu czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów nie wchodzi do zmiany stanu produktów. Ustalając zmianę stanu produktów jednostka uwzględni jedynie zmianę stanu konta 60.

Lp. Składniki aktywów Stan na początek okresu sprawozdawczego Stan na koniec okresu sprawozdawczego Zmiana stanu produktów
1. Produkty gotowe 0 3.000 zł (+) 3.000 zł

V. Fragment porównawczego rachunku zysków i strat sporządzonego według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości:

Pozycja Wyszczególnienie Dane za 2020 r. (w złotych)
A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym: 103.000
  - od jednostek powiązanych  
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów 100.000
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna) 3.000
B. Koszty działalności operacyjnej 48.000
C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A - B) 55.000
 Baza przykładów ewidencji księgowej
zdarzeń gospodarczych
www.IndeksKsiegowan.Gofin.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

listopad 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
3
4
5
6
7
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
23
24
26
27
28
29
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Plan 
kont z obszernym komentarzem 
bilansowo-podatkowym
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum Księgowego - zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych

Gofin podpowiada

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.