plan kont, polityka rachunkowości, zasady rachunkowości
lupa
A A A

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 6 (342) z dnia 20.03.2013

Ewidencja operacji na rachunku walutowym

1. Wycena rozchodu środków z rachunku walutowego z tytułu ich sprzedaży
Jesteśmy spółką z o.o. Posiadamy rachunek w euro. Zgromadzone na rachunku walutowym środki sprzedaliśmy bankowi obsługującemu rachunek, który kupił od nas walutę po kursie kupna banku i zaksięgował otrzymaną kwotę na rachunek złotówkowy firmy. Po jakim kursie zaksięgować sprzedaż waluty bankowi i co z różnicami kursowymi?

Zasady wyceny w ciągu roku obrotowego operacji gospodarczych wyrażonych w walutach obcych określają przepisy art. 30 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Z przepisów tych wynika wprost, iż do przeliczenia operacji sprzedaży waluty stosuje się kurs faktycznie zastosowany, którym w sytuacji opisanej w pytaniu jest kurs po jakim bank odkupił walutę (kurs kupna banku). Z uwagi na fakt, iż ustawa o rachunkowości nie podaje definicji kursu faktycznie zastosowanego warto zacytować fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2580/10 (orzeczenie prawomocne):

"(…) "Faktycznie zastosowany kurs waluty", to zatem taki kurs, który był w istocie, rzeczywiście, naprawdę zastosowany. Mógł on być rzeczywiście i naprawdę zastosowany tylko wtedy, gdy na jego podstawie, w oparciu o wyrażoną w nim cenę waluty, doszło do przeprowadzenia operacji finansowej przewalutowania, czyli do wyrażenia w danej walucie wartości pieniężnej określonej pierwotnie w innej walucie (…)."

Jeżeli kurs waluty obcej w dniu jej sprzedaży bankowi różni się od kursu przyjętego do jej wyceny w momencie wpływu na rachunek walutowy, to powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych. W takiej sytuacji należy ustalić, które środki w pierwszej kolejności jednostka sprzedaje. Wyceny rozchodu środków pieniężnych z rachunku walutowego można dokonać według kursów przeciętnych (średnioważonych), metody FIFO lub LIFO. Kurs ustalony zgodnie z przyjętą metodą rozchodu jest porównywany z kursem kupna banku (czyli z kursem faktycznie zastosowanym przez bank).

Przykład

I. Założenia:

1. Jednostka posiada własny rachunek walutowy. Do ustalenia różnic kursowych od własnych środków pieniężnych stosuje metodę FIFO.

2. Na saldo rachunku składają się następujące środki według daty wpływu:

a) 4.000 EUR po 4,09 zł/EUR = 16.360 zł,

b) 2.000 EUR po 4,15 zł/EUR = 8.300 zł,

c) 3.500 EUR po 4,12 zł/EUR = 14.420 zł.

3. Jednostka 1 marca 2013 r. sprzedała bankowi: 7.000 EUR. Kurs kupna, po którym bank przeliczył walutę, wynosił: 4,08 zł/EUR, więc na rachunek złotówkowy wpłynęła kwota: 28.560 zł.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. WB - odsprzedaż waluty bankowi: 7.000 EUR × 4,08 zł/EUR = 28.560 zł 13-0 13-1
2. PK - ustalenie i zarachowanie różnicy kursowej od własnych środków pieniężnych:      
   a) wycena rozchodu według metody FIFO:
       (4.000 EUR × 4,09 zł/EUR) + (2.000 EUR × 4,15 zł/EUR) +
       (1.000 EUR × 4,12 zł/EUR) = 28.780 zł
     
   b) wycena rozchodu według kursu kupna: 7.000 EUR × 4,08 zł/EUR = 28.560 zł      
   c) różnica kursowa ujemna: 28.780 zł - 28.560 zł = 220 zł 75-1 13-1

III. Księgowania:

Wycena rozchodu środków z rachunku walutowego z tytułu ich sprzedaży
 

2. Rozliczenie różnic kursowych ustalonych na dzień bilansowy na rachunku walutowym

Jesteśmy spółką z o.o. Posiadamy rachunek walutowy w euro. Na dzień bilansowy saldo rachunku wyceniliśmy według kursu średniego NBP z 31 grudnia 2012 r. Według tego kursu wyceniliśmy również należności i zobowiązania walutowe, a powstałe różnice kursowe zaksięgowaliśmy na przychody lub koszty finansowe. Z dniem 1 stycznia 2013 r. wystornowaliśmy tylko różnice kursowe od należności i zobowiązań. Czy powinniśmy również wystornować różnice kursowe powstałe na rachunku walutowym?

W sytuacji gdy jednostka przyjęła zasadę stornowania różnic kursowych ustalonych na dzień bilansowy pod datą 1 stycznia następnego roku obrotowego, różnice kursowe ustalone na dzień bilansowy na rachunku walutowym również powinna rozliczyć.

W związku z wyceną bilansową powstają różnice kursowe, które ujmuje się w księgach roku, na który dokonuje się wyceny. Z ustawy o rachunkowości nie wynika obowiązek dokonywania storna różnic kursowych ustalonych na dzień bilansowy. W praktyce jednak jednostki rozliczają bilansowe różnice kursowe, stosując jedną z następujących metod:

1) wystornowanie ustalonych na koniec roku obrotowego różnic kursowych pod datą 1 stycznia roku następnego,

2) wystornowanie ustalonych na koniec roku obrotowego różnic kursowych z chwilą faktycznej regulacji rozrachunków,

3) ewidencjonowanie tylko zrealizowanych różnic kursowych ustalonych między kursem z wyceny bilansowej a kursem z dnia zapłaty.

W przypadku środków pieniężnych wskazane jest wystornowanie różnic kursowych pod datą 1 stycznia następnego roku obrotowego. Zastosowanie do tych różnic kursowych innej metody rozliczania powodowałoby istotne trudności z ustaleniem zrealizowanych różnic kursowych dla celów podatkowych. Inaczej będzie w przypadku jednostek rozliczających różnice kursowe dla celów podatkowych według ustawy o rachunkowości. W tym przypadku najlepszą metodą będzie ewidencjonowanie tylko zrealizowanych różnic kursowych ustalonych między kursem z wyceny bilansowej a kursem zastosowanym do wyceny rozchodu środków z rachunku walutowego.

Przykład

Storno różnic kursowych pod datą 1 stycznia roku następnego

I. Założenia:

1. Na dzień bilansowy stan środków na rachunku walutowym wynosi: 150.000 EUR. Na ten stan składają się trzy wpływy:

a) z 12 grudnia 2012 r.: 75.000 EUR po 4,1025 zł/EUR = 307.687,50 zł,

b) z 19 grudnia 2012 r.: 40.000 EUR po 4,09 zł/EUR = 163.600 zł,

c) z 21 grudnia 2012 r.: 35.000 EUR po 4,0715 zł/EUR = 142.502,50 zł,

d) razem: 150.000 EUR o wartości: 613.790 zł.

2. Stan zobowiązań na dzień bilansowy wynosił: 80.000 EUR × 4,15 zł/EUR = 332.000 zł.

3. Średni kurs NBP na 31 grudnia 2012 r. wynosił: 4,0882 zł/EUR.

4. Jednostka rozlicza różnice kursowe dla celów podatkowych tzw. metodą podatkową. W polityce rachunkowości przyjęła, iż różnice kursowe z wyceny bilansowej stornuje pod datą 1 stycznia roku następnego.

5. 17 stycznia 2013 r. zapłacono zobowiązanie w kwocie: 80.000 EUR. Wartość tego zobowiązania na dzień zarachowania wynosiła: 332.000 zł (według kursu: 4,15 zł/EUR). Średni kurs NBP z 16 stycznia 2013 r. wynosił: 4,1280 zł/EUR. Różnice kursowe od własnych środków jednostka rozlicza stosując metodę FIFO.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto Dla celów
podatku dochodowego
Wn Ma
A. Zapisy w księgach 2012 r.
1. PK - wycena bilansowa środków znajdujących się na rachunku walutowym:
   a) wartość na dzień bilansowy: 150.000 EUR × 4,0882 zł/EUR =
        613.230 zł
   b) wartość na dzień zarachowania: 613.790 zł
   c) ujemna różnica kursowa: 613.790 zł - 613.230 zł =
560,00 zł 75-1 13-1 Różnice
niepodatkowe
(nkup)
2. PK - dodatnia różnica kursowa z wyceny bilansowej zobowiązania:
80.000 EUR × (4,15 zł/EUR - 4,0882 zł/EUR) =
4.944,00 zł 21 75-0 Różnice
niepodatkowe
(npp)
B. Zapisy w księgach 2013 r.
1. PK - storno różnic kursowych z wyceny bilansowej:       Różnice
niepodatkowe
(nkup)
   a) ujemnej różnicy kursowej powstałej na rachunku walutowym (560,00 zł) 75-1 13-1
   b) dodatniej różnicy kursowej powstałej na zobowiązaniach (4.944,00 zł) 21 75-0 Różnice
niepodatkowe
(npp)
2. WB - zapłata zobowiązania: 80.000 EUR x 4,1280 zł/EUR = 330.240,00 zł 21 13-1  
3. PK - rozliczenie zrealizowanych różnic kursowych:        
   a) od własnych środków: (75.000 EUR × 4,1025 zł/EUR) +
      (5.000 EUR × 4,09 zł/EUR) = 328.137,50 zł, zatem: 328.137,50 zł -
      330.240,00 zł =
2.102,50 zł 13-1 75-0 Różnice
podatkowe
(pp)
   b) powstałych na rozrachunkach:
       80.000 EUR × (4,15 zł/EUR - 4,1280 zł/EUR) =
1.760,00 21 75-0 Różnice
podatkowe
(pp)

III. Księgowania:

A. Zapisy w księgach 2012 r.

Storno różnic kursowych pod datą 1 stycznia roku następnego

B. Zapisy w księgach 2013 r.

Storno różnic kursowych pod datą 1 stycznia roku następnego
 
3. Przelew środków pomiędzy rachunkami walutowymi

Nasza firma posiada kilka rachunków walutowych. Walutę z jednego konta przelewamy na drugie. Przy wycenie wpływu po kursie średnim NBP z dnia poprzedniego powstają różnice na koncie "Środki pieniężne w drodze". Jak zaksięgować tę różnicę, żeby saldo konta "Środki pieniężne w drodze" było zgodne?

W przypadku gdy waluty są przenoszone z rachunku na rachunek, pozostają nadal na koncie jednostki, nie ma ich wypływu, zatem nie powstają bilansowe różnice kursowe. Nie dochodzi tu bowiem do transakcji kupna czy sprzedaży waluty obcej, nie uregulowano w ten sposób zobowiązania, nie otrzymano również żadnej należności. Wartość posiadanych przez jednostkę środków pieniężnych nie uległa zmianie, zmienił się jedynie rachunek walutowy, na którym znajdują się środki pieniężne. Dlatego do wyceny tych środków dla celów bilansowych stosuje się kurs historyczny, czyli kurs, po jakim zostały one zarachowane po raz pierwszy na koncie walutowym.

Również dla celów podatkowych nie powstaną różnice kursowe - takie stanowisko prezentują organy podatkowe, np. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 16 stycznia 2013 r., nr IPTPB3/423-374/12-3/IR, wyjaśnił iż:

"(…) W przypadku przelewu posiadanych przez Spółkę środków pieniężnych między rachunkiem w Polsce i rachunkiem w Niemczech nie wystąpią różnice kursowe, ponieważ w wyniku przekazania środków pomiędzy rachunkiem w kraju i zagranicą nastąpi jedynie transfer własnych środków, a ich suma w walucie obcej nie ulegnie zmianie (…)".

W sytuacji opisanej w pytaniu jednostka nie powinna zatem do wyceny wpływu waluty przemieszczanej pomiędzy jej własnymi rachunkami bankowymi stosować kursu średniego NBP z dnia poprzedniego. Jeśli takiej wyceny dokonała, to powinna skorygować błędne zapisy.

Przemieszczanie waluty obcej pomiędzy rachunkami walutowymi można ująć w ewidencji księgowej, tak jak to czyni pytająca jednostka, za pośrednictwem konta 13-9 "Środki pieniężne w drodze".

Przykład

I. Założenia:

1. Na rachunku walutowym w banku "X" spółka posiada: 8.000 EUR, co stanowi równowartość: 32.900 zł, z czego:

a) 3.000 EUR wpłynęło 4 stycznia 2013 r. jako zapłata należności. Wpływ wyceniono po kursie średnim NBP z dnia poprzedniego, który wynosił: 4,05 zł/EUR (kurs przykładowy), co po przeliczeniu na złote dało kwotę: 12.150 zł,

b) 5.000 EUR zakupiono w banku 18 stycznia 2013 r. po kursie sprzedaży, który wynosił: 4,15 zł/EUR (kurs przykładowy), co po przeliczeniu na złote dało kwotę: 20.750 zł.

2. 31 stycznia 2013 r. przelano kwotę: 6.000 EUR na rachunek walutowy w banku "Y". Do wyceny rozchodu środków z rachunku walutowego spółka stosuje metodę FIFO.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. WB - wyciąg z rachunku walutowego w banku "X" - przelew środków na
rachunek walutowy w banku "Y": (3.000 EUR × 4,05 zł/EUR) + (3.000 EUR × 4,15 zł/EUR) =
24.600 zł 13-9 13-1
2. WB - wyciąg z rachunku walutowego w banku "Y" - wpływ waluty z baku "X" 24.600 zł 13-1 13-9

III. Księgowania:

Przelew środków pomiędzy rachunkami walutowymi

www.PlanKont.pl - Środki pieniężne, rachunki bankowe
oraz inne krótkoterminowe aktywa finansowe:

 Baza przykładów ewidencji księgowej
zdarzeń gospodarczych
www.IndeksKsiegowan.Gofin.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

październik 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
30
31
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Plan 
kont z obszernym komentarzem 
bilansowo-podatkowym
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum Księgowego - zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych

Gofin podpowiada

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.